۱۲ اکتبر ۲۰۲۵- در مطالعه ای که اخیراً در مجله PLOS ONE منتشر شده است، پژوهشگران دانشگاه دیکین در استرالیا امکان جمع آوری نمونه خون خشک (DBS) توسط جوانان را برای بررسی سلامت قلبی-متابولیکی آنها بررسی کردند.
سلامت ضعیف قلبی-متابولیکی پیش بینی کننده قوی بیماری های قلبی عروقی است. بیماری های غیرواگیر(NCDs) علت اصلی مرگ و میر در کشورهای با درآمد بالا از جمله استرالیا هستند. تشخیص زود هنگام سلامت ضعیف قلبی-متابولیکی می تواند بار مرگ و میر ناشی ازNCDها را کاهش دهد. دوران جوانی اغلب با رفتارهای پرخطر همراه است که سلامت قلبی-متابولیکی را تحت تأثیر منفی قرار می دهد.
کیت های جمع آوری DBS به طور فزاینده ای برای غربالگری سلامت از راه دور استفاده می شوند. این روش می تواند هزینه های نیروی انسانی، حمل و نقل و نگهداری را کاهش دهد و در عین حال راحتی، دسترسی و پوشش را افزایش دهد. آزمایش هایی برای اندازه گیری شاخص های مختلف از جمله معیارهای قلبی-متابولیکی در نمونه هایDBS توسعه یافته است، اما تاکنون هیچ مطالعه ای امکان پذیری این روش را در جوانان بررسی نکرده بود.
طراحی مطالعه
در این مطالعه، پژوهشگران امکان پذیری جمع آوریDBS توسط خود فرد را بررسی کردند. مطالعهMyMeals بین ۲۱ آوریل تا ۲۱ نوامبر ۲۰۲۲ انجام شد تا سلامت قلبی-متابولیکی و انتخاب های غذایی جوانان را بررسی کند. شرکت کنندگان ساکن استرالیا و بین ۱۸ تا ۳۰ سال بودند که باردار، شیرده یا گیاه خوار نبودند.
کیت هایDBS برای شرکت کنندگان ارسال شد و از آن ها خواسته شد نمونه هایشان را در حالت ناشتا جمع آوری کنند. نمونه‌ها باید حداقل سه ساعت در هوای آزاد خشک می شدند. سپس نمونه ها برای بررسی به آزمایشگاه ارسال شدند و شاخص هایی مانند کلسترول کل (TC)، تری گلیسرید، انسولین، هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c)، پروتئین واکنشی C با حساسیت بالا (hsCRP)، HDL،LDL وVLDL اندازه گیری شدند. اگر حجم خون کافی نبود، اولویت تحلیل با HbA1c وHDL بود.
محدوده های مرجع بر اساس سن و جنس برای ارزیابی نمونه ها استفاده شد. همچنین یک نظرسنجی آنلاین برای جمع آوری اطلاعات جمعیت شناختی (سن، جنس، تحصیلات، درآمد، وضعیت رابطه، محل زندگی) و رفتارهای سلامت مانند فعالیت بدنی، رژیم غذایی، سیگار کشیدن، مدت خواب و سلامت ادراک شده انجام شد. دو سؤال نظرسنجی به امکان پذیری جمع آوری DBS اختصاص داشت.
نتایج
کیت های DBS برای ۵۰۶ نفر ارسال شد؛ از این تعداد، ۳۶۶ نفر نمونه ها را بازگرداندند. از میان کیت های ارسال شده، ۶۹ درصد ازنمونه ها برای اندازه گیری حداقل یک شاخص قلبی-متابولیکی مناسب بودند، در حالی که ۴۶ درصد برای اندازه گیری هر هشت شاخص کافی بودند.۷۲ درصد از کسانی که نمونه ها را بازگرداندند و ۳۸ درصد از کسانی که نمونه ها را بازنگرداندند، گزارش دادند که در جمع آوری نمونه با مشکل مواجه بودند.افرادی که بدون مشکل نمونه گیری کرده بودند، بیشتر از دیگران نمونه های کافی برای اندازه گیری هر هشت شاخص ارائه دادند.
پژوهشگران اشاره کردند که نرخ بالای بازگشت نمونه ها احتمالاً به دلیل پشتیبانی شخصی و فعال آن ها بوده است؛ آن ها با ۶۲ درصد از شرکت کنندگان تماس گرفتند و به طور میانگین دو بار پیگیری کردند (برخی تا ۱۲بار).
چالش های اصلی شامل کمبود خون، تعداد کم لانست ها (که باعث شد تعداد لانست‌ها در کیت ها افزایش یابد)، دشواری استفاده از لانست، هوای سرد، و احساس ترس یا فشار روانی بود.افرادی که نمونه های کافی برای همه شاخص ها ارائه دادند، میانگین سنی ۲۳.۸ سال و شاخص توده بدنی(BMI) ۲۶.۵کیلوگرم بر مترمربع داشتند.
اکثر این افراد در استرالیا متولد شده بودند (۸۳ درصد)، تحصیلات بالایی داشتند (۵۶ درصد)، در مناطق با محرومیت اجتماعی پایین زندگی می کردند (۶۶ درصد)، و دستورالعمل‌های خواب (۷۸ درصد) و فعالیت بدنی (۶۶ درصد) را رعایت می کردند.۸۰ درصدسلامت خود را عالی یا خوب ارزیابی کردند، ۷ درصد سیگاری بودند، و ۴۶ درصد سابقه دیابت یا بیماری قلبی داشتند.
اگرچه نویسندگان بسیاری از ویژگی ها را مشابه توصیف کردند، داده ها نشان دادند که سوگیری آماری قابل توجهی وجود دارد.افرادی که نمونه ها را بازنگرداندند، بیشتر احتمال داشت تحصیلات پایین تری داشته باشند و سیگاری باشند.
مقادیر میانگین شاخص ها به شرح زیر بود:
· کلسترول کل: ۱۸۷.۶ میلی گرم بر دسی لیتر
· HbA1c:۴.۹۴ درصد
· HDL:۳۹.۷ میلی گرم بر دسی لیتر
· LDL:۱۲۸ میلی گرم بر دسی لیتر
· hsCRP (میانه): ۰.۶میلی گرم بر لیتر
· انسولین: ۷.۹۳ میکرو یونیت بر میلی لیتر
· VLDL:۱۸ میلی گرم بر دسی لیتر
حدود ۷۴ درصداز شرکت کنندگان در معرض خطر حداقل یک شاخص قلبی-متابولیکی بودند.
در این مطالعه، تعداد مردانی که سطحHbA1c (شاخص قند خون)، انسولین و تمامی نشانگرهای چربی خون شان(مانند کلسترول LDL،HDL وVLDL) در محدوده خطر قرار داشت، بیشتر از تعداد زنان بود. در مقابل، تعداد زنانی که سطحhsCRP (شاخص التهاب در بدن) آن ها در محدوده خطر بود، بیشتر از مردان گزارش شد.
نتیجه گیری
این مطالعه نشان داد که نرخ موفقیت متوسطی برای کفایت نمونه ها وجود دارد، اما سوگیری آماری قابل توجهی نیز مشاهده شد.افرادی که نمونه کافی ارائه ندادند، بیشتر احتمال داشت تحصیلات پایین تری داشته باشند و سیگاری باشند. یافته ها نشان می دهند که جمع آوری DBS توسط خود فرد امکان پذیر است، اما موفقیت آن به شدت وابسته به ارائه دستورالعمل های واضح، مرحله به مرحله، و پشتیبانی شخصی و فعال است.
رویکردهای هدفمند و ملاحظات عملی مانند ارائه لانست های اضافی ممکن است برای جمعیت های مختلف ضروری باشد تا نرخ موفقیت بالا حاصل شود.نکته مهم این است که درصد بالایی از شرکت کنندگان در معرض خطر سلامت قلبی-متابولیکی ضعیف بودند، که نیاز به غربالگری در جوانان را برجسته می کند.با این حال، نویسندگان هشدار دادند که این یافته ها قابل تعمیم به کل جمعیت نیستند، زیرا نمونه مطالعه شامل درصد بالایی از افراد با موقعیت اجتماعی-اقتصادی بالا بود.
در مجموع، پیام اصلی مطالعه این است که پشتیبانی به موقع و شخصی، همراه با دستورالعمل های واضح، برای دریافت نمونه های با کیفیت ضروری است.توصیه های عملی برای مطالعات آینده شامل آزمایش اولیه روش جمع آوری و اطمینان از وجود لانست های اضافی در کیت هاست تا رایج ترین مشکل گزارش شده توسط شرکت کنندگان برطرف شود.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20251012/Home-blood-tests-could-spot-early-heart-risks-in-young-adults.aspx